Czym są Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne?

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne (OPWS) to opracowany przez Polską Izbę Spedycji i Logistyki (PISiL) zbiór regulacji. Mają zastosowanie w stosunkach między spedytorem, a jego zleceniodawcą. Są one ściśle związane z transportem, spedycją oraz międzynarodowym obrotem towarowym. Warunki te nie są przepisem prawnym oraz mają charakter fakultatywny, co oznacza, że stosowane są wyłącznie za porozumieniem stron.

Ze względu na coraz częstsze wykorzystanie OPWS, warto zapoznać się z zawartymi w dokumencie regulacjami. W poniższym artykule przybliżymy państwu czego dotyczą Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne i dla kogo są one najkorzystniejsze.

Spedycja

Zanim zapoznamy się z zastosowaniem Ogólnych Polskich Warunków Spedycyjnych, warto wspomnieć, czym dokładnie jest spedycja. Spedycja obejmuje wszelkie działania wchodzące w zakres organizacji przewozu ładunków. Dotyczy czynności takich jak przygotowanie dostawy oraz transport i odbiór ładunku.

Zawieraniu umów spedycji towarzyszy kodeks cywilny, ale coraz chętniej spedytorzy wykorzystują także właśnie regulacje OPWS. Należy pamiętać, że aby warunki te zostały wdrożone do umowy, muszą zostać doręczone jeszcze przed jej zawarciem.

Polska Izba Spedycji i Logistyki

Założona w 1993 roku organizacja samorządu gospodarczego dobrowolnie zrzesza przedsiębiorców zajmujących się między innymi świadczeniem usług spedycyjnych, logistycznych oraz przewozowych. Siedziba Polskiej Izby Spedycji i Logistyki znajduje się w Gdyni.

Do głównych zdań organizacji należy ochrona praw oraz reprezentowanie członków PISiL przed: organami władzy i administracji państwowej, organami samorządu terytorialnego, a także wobec międzynarodowych organizacji spedytorów, przewoźników, załadowców oraz tych, których działalność wiąże się z zainteresowaniami zawodowych członków.

Ponadto, PISiL zobowiązuje się do udostępniania informacji krajowych oraz międzynarodowych, dotyczących członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Izba zajmuje się również organizacją szkoleń, konferencji oraz kongresów, których tematyka należy do zakresu zainteresowań członków.

Obecnie obowiązujące Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne opracowała Polska Izba Spedycji i Logistyki. Ich ostatnia aktualizacja nastąpiła 14 stycznia 2010 roku.

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne – zastosowanie

Ogóle Polskie Warunki Spedycyjne to 31 aktów prawnych, które służą do dokładnego określenia zarówno praw jak i obowiązków spedytora oraz jego zleceniodawcy. Regulują działania dotyczące sposobu realizacji spedycji, czyli obejmują między innymi czynności związane z przewozem, opłatę za świadczone przez spedytora usługi, czy ubezpieczenie przesyłki.

Regulacje OPWS wykorzystuje się w stosunkach pomiędzy spedytorem a zleceniodawcą. W przypadku wystąpienia w umowie spedytora zastępczego, warunki będą obowiązywać również jego, a także zleceniodawcę osoby, która udzieliła spedytorowi zastępczemu zlecenia (jeżeli chociaż jedna ze stron jest członkiem PISiL). Zbiór praw, mimo że dotyczy obu stron, skupia się głównie na ochronie spedytora. Reguluje zakres jego odpowiedzialności za wszelkie szkody oraz określa jego obowiązki związane ze świadczoną usługą spedycji.

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne znacznie zawężają zakres odpowiedzialności spedytora. Nie ponosi on bowiem odpowiedzialności za przesyłki wartościowe oraz towary niebezpieczne, które nie zostały zadeklarowane i zaakceptowane przez niego w umowie. Ponadto, nie odpowiada on za wszelkie uszkodzenia przesyłki spowodowane przez osoby, z którymi nie pozostaje w stosunkach umownych. Spedytor nie ponosi żadnych konsekwencji w przypadku szkody innej niż rzeczywista.

Kolejną kwestią jest odpowiedzialność odszkodowawcza spedytora. OPWS ograniczają ją do 2 SDR (ang. Special Drawing Rights) za 1 kg wagi brutto w przypadku uszkodzonej lub brakującej przesyłki. Nie może ona także przekroczyć 50 000 SDR za zdarzenie. Spedytor nie ma również obowiązku ubezpieczenia przesyłki, jeśli nie uzgodnił tego ze zleceniodawcą.

OPWS zapewnia spedytorowi szereg zabezpieczeń, które wiążą się na przykład z posiadaniem prawa do zatrzymania przesyłki i dokumentów do czasu uregulowania należności dla spedytora. Co więcej, spedytorowi należy się nie tylko wynagrodzenie za wykonaną usługę spedycji, ale także zwrot poniesionych przez niego dodatkowych wydatków. Zleceniodawca zobowiązany jest do zwrócenia spedytorowi kosztów, które poniósł na przykład w wyniku przestoju środków transportu.

Zapoznawszy się z Ogólnymi Polskimi Warunkami Spedycyjnymi, możemy zauważyć, że akty w nim zawarte sprzyjają głównie interesom spedytora. Dlatego coraz chętniej spedytorzy je wykorzystują.

Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne – podsumowanie

Stosowanie Ogólnych Polskich Warunków Spedycyjnych nie jest obowiązkiem, a więc odbywa się wyłącznie jeśli obie strony tak uzgodniły. Dokument nie posiada również mocy prawnej oraz nie stanowi źródła prawa, jednak skutecznie włączony do umowy zobowiązuje spedytora i zleceniodawcę. Regulacje OPWS w dużym stopniu ograniczają odpowiedzialność spedytora za wszelkie uszkodzenia przesyłki. Dlatego są dla niego dużo korzystniejsze niż dla zleceniodawcy. Warto mieć także na uwadze, że OPWS 2010 nie mają zastosowania w stosunku do czynności spedycyjnych, które obejmują przesyłkę pieniędzy, dzieł sztuki, a także szczątków ludzkich.

Zawarcie umowy spedycji wraz z wykorzystaniem regulacji OPWS wiąże się z dużym ryzykiem. W przypadku uszkodzenia ładunku nie uda się uzyskać od spedytora odszkodowania. Zanim podejmiemy więc decyzję o zastosowaniu Ogólnych Polskich Warunków Spedycyjnych, powinniśmy szczegółowo zapoznać się z przedstawionymi w nich aktami. Pełny zbiór warunków znajdą państwo na oficjalnej stronie internetowej Polskiej Izby Spedycji i Logistyki.